ప్రపంచంలో పాలిమర్ నోట్లను ఉపయోగిస్తున్న దేశాల్లో బ్రిటన్ కూడా ఒకటి. 2016లో బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లండ్ కొత్తగా 5, 10 పౌండ్ల పాలిమర్ నోట్లను విడుదల చేసింది. అయితే వాటి తయారీలో ఉపయోగించిన పదార్థాల్లో టాలో (Tallow)కు సంబంధించిన అంశాలు ఉన్నాయనే విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. టాలో అంటే సాధారణంగా మాంసం, ముఖ్యంగా పశువుల కొవ్వు నుంచి లభించే కొవ్వు పదార్థం. ఈ విషయం బయటకు రావడంతో బ్రిటన్లోని కొన్ని శాఖాహార సంఘాలు, హిందూ, సిక్కు వర్గాల నుంచి అభ్యంతరాలు వ్యక్తమయ్యాయి. దీంతో కరెన్సీ నోట్ల తయారీలో ఉపయోగించే ముడి పదార్థాలపై పెద్ద చర్చ జరిగింది.
పాలిమర్ నోట్లను తొలిసారిగా పెద్ద స్థాయిలో ప్రవేశపెట్టిన దేశాల్లో ఆస్ట్రేలియా ముందుంది. 1988లో అక్కడ పాలిమర్ కరెన్సీ నోట్ల వినియోగం ప్రారంభమైంది. ప్రారంభ దశలో వాటి తయారీకి ఉపయోగించిన కొన్ని పదార్థాల్లో జంతువుల నుంచి లభించే కొవ్వు ఆధారిత సమ్మేళనాలు ఉన్నట్లు రిపోర్టులు పేర్కొన్నాయి. కెనడా, న్యూజిలాండ్ వంటి దేశాల్లో కూడా పాలిమర్ కరెన్సీ తయారీలో ఉపయోగించే పదార్థాల్లో జంతువుల కొవ్వు ఆధారిత పదార్థాల ఉనికిపై చర్చ జరిగింది. అయితే నోట్లలో నేరుగా జంతువుల కొవ్వును కలుపుతారని అర్థం చేసుకోవడం సరికాదు. తయారీ ప్రక్రియలో ఉపయోగించే కొన్ని రసాయన పదార్థాల్లో జంతువుల కొవ్వు నుంచి వచ్చిన భాగాలు ఉండే అవకాశం ఉంటుంది.
పాలిమర్ నోట్ల తయారీలో పలుచటి ప్లాస్టిక్ షీట్లను ఉపయోగిస్తారు. ఈ షీట్లకు కొన్ని ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉండటంతో అవి ఒకదానికొకటి అతుక్కోవడం, స్టాటిక్ ఎలక్ట్రిసిటీ ఏర్పడటం వంటి సమస్యలు రావచ్చు. వీటిని నియంత్రించేందుకు తయారీ ప్రక్రియలో కొన్ని రకాల స్లిప్ ఏజెంట్లు, యాంటీ స్టాటిక్ ఏజెంట్లు ఉపయోగిస్తారు. వీటిలో స్టియరిక్ యాసిడ్ వంటి పదార్థాలు ఉండొచ్చు. స్టియరిక్ యాసిడ్ వివిధ వనరుల నుంచి తయారవుతుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో దీనిని జంతువుల కొవ్వు నుంచి కూడా ఉత్పత్తి చేస్తారు. అందుకే కొన్ని పాలిమర్ కరెన్సీల ముడి పదార్థాల్లో జంతు ఆధారిత పదార్థాల ఆనవాళ్లు ఉన్నాయనే చర్చ జరిగింది. అయితే ఇది నోట్లలో ఉద్దేశపూర్వకంగా జంతువుల కొవ్వు కలపడం అనే అర్థం కాదు.
భారత్లో రూ.10, రూ.20 విలువ కలిగిన పాలిమర్ నోట్లను ప్రవేశపెట్టే దిశగా ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. ప్రారంభ దశలో పెద్ద మొత్తంలో పాలిమర్ సబ్స్ట్రేట్ షీట్లను కొనుగోలు చేయడానికి సంబంధించిన ప్రక్రియ చేపట్టినట్లు సమాచారం. అంచనాల ప్రకారం రూ.10 నోట్ల కోసం 34 వేల రిమ్స్, రూ.20 నోట్ల కోసం మరో 34 వేల రిమ్స్ అవసరమవుతాయి. ఒక రిమ్లో 500 షీట్లు ఉంటే మొత్తంగా సుమారు 3.4 కోట్ల పాలిమర్ షీట్లు అవసరం అవుతాయి. అయితే ఇది ప్రారంభ అంచనా మాత్రమే. అవసరాన్ని బట్టి ఈ సంఖ్యలో మార్పులు ఉండొచ్చు. పాలిమర్ నోట్లకు కాగితపు నోట్ల కంటే ఎక్కువ మన్నిక ఉంటుందని భావిస్తున్నారు. ఇవి తేమకు, సాధారణ వినియోగంలో చిరిగిపోవడానికి కొంత ఎక్కువగా నిరోధకత కలిగి ఉంటాయి. దీంతో తరచూ నోట్లను ముద్రించి మార్చాల్సిన అవసరం తగ్గే అవకాశం ఉంటుంది.
పాలిమర్ నోట్లలో ఆధునిక భద్రతా లక్షణాలను అమర్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. పారదర్శక విండో, ప్రత్యేక సెక్యూరిటీ ఫీచర్లు, రంగు మారే ఇంక్, మాగ్నెటిక్ అంశాలు వంటి వాటిని ఉపయోగించవచ్చు. దీంతో నకిలీ నోట్ల తయారీని మరింత కష్టతరం చేయవచ్చని భావిస్తున్నారు. అంతేకాదు.. భారత్లో తయారు చేసే పాలిమర్ షీట్ల విషయంలో జంతువుల కొవ్వు లేదా జంతువుల DNA ఉండకూడదనే నిబంధనలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకున్నట్లు సమాచారం. సరఫరాదారులు తాము అందించే షీట్లు ఈ నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయని ధ్రువీకరించాల్సి ఉంటుంది. అంటే ఇతర దేశాల్లో పాలిమర్ నోట్ల విషయంలో ఎదురైన వివాదాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని భారత్ ముందుగానే జాగ్రత్తలు తీసుకుంటున్నట్లు చెప్పొచ్చు. అయితే పాలిమర్ నోట్లను విస్తృతంగా చలామణిలోకి తీసుకురావడంపై తుది నిర్ణయం, అమలు విధానం సంబంధిత అధికారిక ప్రకటనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
