Amazon River : దక్షిణ అమెరికా ఖండంలో ప్రవహించే అమెజాన్ నది కేవలం ఒక నీటి ప్రవాహం మాత్రమే కాదు, అది ఈ భూగోళానికి జీవనాడి. ప్రపంచంలోనే అత్యధిక నీటి ప్రవాహం కలిగిన నది ఈ అమెజాన్. దట్టమైన అడవుల గుండా ప్రయాణం, అరుదైన జీవరాశులు, విస్మయపరిచే సహజ వింతలతో నిండిన ఈ నది గురించి తెలుసుకోవడం ఎంతో ఆసక్తికరంగా ఉంటుంది.
పెరూ దేశంలోని ఆండిస్ పర్వతాల్లో పుట్టే ఈ అమెజాన్ నది బ్రెజిల్ లో అట్లాంటిక్ మహా సముద్రంలో కలుస్తుంది. మధ్యలో మరో దేశం కొలంబియాలో కూడా ఈ నది ప్రవహిస్తుంది. ఇలా మూడు దేశాల గుండా దాదాపు 6,400 కిలోమీటర్ల (4,000 మైళ్ళు) దూరం ప్రయాణిస్తుంది. ప్రపంచంలోని అన్ని నదుల నుండి సముద్రాల్లో కలిసే నీటిలో 15 నుండి 20 శాతం ఈ అమెజాన్ నదివే. ఇలా ప్రపంచంలో అత్యధిక నీటి ప్రవాహం గల ఇలాంటి నదిపై ఒక్కటంటే ఒక్క బ్రిడ్జ్ లేకపోవడం ఆశ్చర్యకరం.
వేల కిలోమీటర్ల పొడవునా ప్రవహించే అమెజాన్ నదిపై ఒక్కటంటే ఒక్క వంతెన (Bridge) కూడా లేకపోవడం అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైన విషయం. దట్టమైన వర్షాధార అడవులు ఉండటం, తీరం వెంట జనాభా చాలా తక్కువగా నివసించడం వల్ల ఇక్కడ వంతెనల అవసరం పడలేదు. పైగా వర్షాకాలంలో ఈ నది వెడల్పు విపరీతంగా పెరిగిపోతుంది. నది ఒడ్డున ఉన్న మట్టి చాలా మెత్తగా ఉండటం వల్ల ఇక్కడ వంతెనలు నిర్మించడం భౌగోళికంగా కూడా కష్టంతో కూడుకున్న పని. ఇక్కడి ప్రజలు రవాణా కోసం ఎక్కువగా పడవలు, ఫెర్రీలనే ఉపయోగిస్తారు.
అమెజాన్ నది ప్రవాహ పరిమాణం (Water Discharge) విషయంలో ప్రపంచంలోనే మొదటి స్థానంలో ఉంది. ప్రపంచంలోని సముద్రాల్లోకి కలిసే మొత్తం మంచి నీటి ప్రవాహంలో దాదాపు 20 శాతం నీరు ఒక్క అమెజాన్ నది నుంచే వస్తుంది. ఈ నది గుండా సెకనుకు ప్రవహించే నీటి పరిమాణం దాదాపు 2,09,000 క్యూబిక్ మీటర్లు. ప్రపంచంలోని తర్వాత 7 అతిపెద్ద నదులు కలిపి మహాసముద్రంలోకి వదిలే నీటి కంటే అమెజాన్ నది ఒక్కటే ఎక్కువ నీటిని సముద్రంలోకి చేరుస్తుంది.
అమెజాన్ నది తీరంలో ఉన్న అడవులను "భూగోళపు ఊపిరితిత్తులు" (Lungs of the Earth) అని పిలుస్తారు. ఈ నది అవవాహక ప్రాంతం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద జీవవైవిధ్య కేంద్రంగా నిలిచింది. ప్రపంచంలో తెలిసిన ప్రతి 10 జీవజాతులలో ఒకటి అమెజాన్ ప్రాంతంలోనే నివసిస్తుంది.
పింక్ రివర్ డాల్ఫిన్లు : మంచి నీటిలో మాత్రమే నివసించే అరుదైన గులాబీ రంగు డాల్ఫిన్లు ఈ నది సొంతం.
పిరానా చేపలు : పదునైన పళ్ళు కలిగి, గుంపులుగా దాడి చేసే పిరానా చేపలు ఇక్కడ విస్తారంగా ఉంటాయి.
గ్రీన్ అనకొండ : ప్రపంచంలోనే అత్యంత బరువైన, పెద్ద పాములలో ఒకటైన గ్రీన్ అనకొండలు ఈ నది నీటిలోనే నివసిస్తాయి.
ఎలక్ట్రిక్ ఈల్స్ : దాదాపు 600 వోల్ట్స్ విద్యుత్ను ఉత్పత్తి చేయగల ఎలక్ట్రిక్ ఈల్ చేపలు అమెజాన్లో పర్యటకులను, పరిశోధకులను ఆశ్చర్యపరుస్తాయి.
సాధారణ రోజుల్లో అమెజాన్ నది వెడల్పు 2 నుండి 10 కిలోమీటర్ల వరకు ఉంటుంది. కానీ వర్షాకాలం వచ్చేసరికి ఈ నది నీటిమట్టం విపరీతంగా పెరుగుతుంది… కొన్ని ప్రాంతాల్లో నది వెడల్పు దాదాపు 40 నుండి 50 కిలోమీటర్ల వరకు మారుతుంది. సముద్రంలో కలిసే ముఖద్వారం వద్ద దీని వెడల్పు 325 కిలోమీటర్ల వరకు ఉంటుంది. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో ఇది కలిసే చోట నీటి ప్రవాహం ఎంత తీవ్రంగా ఉంటుందంటే... సముద్రం లోపలికి 160 కిలోమీటర్ల దూరం వరకు కూడా సముద్ర నీరు ఉప్పగా కాకుండా తీపి నీరుగానే ఉంటుంది.
అమెజాన్ నది కేవలం నీటి ప్రవాహమే కాకుండా భూగోళ పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. వర్షాభావ పరిస్థితులు, అడవుల నరికివేత వంటి మానవ చర్యల వల్ల ఈ విచిత్ర జలవ్యవస్థ ప్రమాదంలో పడుతోంది. ఈ భూమిపై జీవం సజావుగా సాగాలంటే అమెజాన్ నదిని, దాని చుట్టూ ఉన్న వర్షాధార అడవులను పరిరక్షించుకోవడం ఎంతో ఆవశ్యకం.
